Πρόγραμμα προστασίας και διαχείρισης των θαλάσσιων χελώνων στην Κύπρο

  11/08/2017 18:31
Πρόγραμμα προστασίας και διαχείρισης των θαλάσσιων χελώνων στην Κύπρο

Στις παραλίες της Κύπρου αναπαράγονται δύο είδη θαλάσσιων χελωνών: η Πράσινη Χελώνα (Cheloniamydas) και η Καρέττα (Carettacaretta). Στη περιοχή της Μεσόγειου οι Πράσινες χελώνες γεννούν σχεδόν αποκλειστικά στην Κύπρο και την Τουρκία. Η Καρέττα γεννά και στην Ελλάδα και σε πιο μικρούς αριθμούς και σε άλλες χώρες της Μεσογείου. 

Στην Κύπρο, το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (ΤΑΘΕ) εφαρμόζει το Σχέδιο Προστασίας / Πρόγραμμα παρακολούθησης των θαλάσσιων χελωνών, με επίκεντρο τον Σταθμό Λάρας. Το Σχέδιο άρχισε τη λειτουργία του το 1978 και πραγματοποιείται κάθε καλοκαιρινή περίοδο, με κύριους στόχους: 

(α) την προστασία των χελωνών, 
(β) την προστασία των αυγών και των μικρών χελωνών από τους φυσικούς τους εχθρούς (αλεπούδες) και τις ανθρώπινες δραστηριότητες, 
(γ) την προστασία και τη διατήρηση των εναπομεινάντων αναπαραγωγικών βιοτόπων τους, 
(δ) το συστηματικό έλεγχο του πληθυσμού των χελωνών και της αναπαραγωγικής τους δραστηριότητας στην Κύπρο, και 
(ε) την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού για την προστασία και διατήρηση των χελωνών και γενικά του θαλάσσιου περιβάλλοντος. 

Το πρόγραμμα προστασίας και διαχείρισης των θαλάσσιων χελώνων της Κύπρου αναγνωρίζεται ως ένα από τα καλύτερα προγράμματα στη Μεσόγειο. Μάλιστα είχε επιλεγεί ανάμεσα στα καλύτερα προγράμματα προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ήταν στην λίστα Natura 2015 Award Finalists: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/awards/application-2015/award-finalists/index_en.htm

Παράλληλα με το Πρόγραμμα, το ευρύ κοινό μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των θαλάσσιων χελωνών, επικοινωνώντας με το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών σε περίπτωση θεάσεων χελωνών ή/και φωλιών τους, για καταγραφή τους στη βάση δεδομένων, που υπάρχει στο ΤΑΘΕ. Στοιχεία, όπως η ημερομηνία (και ώρα, αν είναι δυνατόν) και η περιοχή που εντοπίστηκε η φωλιά είναι σημαντικά, έτσι ώστε το εκπαιδευμένο προσωπικό του ΤΑΘΕ να μπορεί να ελέγξει την πιθανή φωλιά και να ληφθούν μέτρα για την προστασία της. Επιπλέον, οποιοσδήποτε εκβρασμός (stranding) χελώνας μπορεί να αναφερθεί άμεσα στο ΤΑΘΕ και στοιχεία όπως οι διαστάσεις της, η φωτογραφία της και η περιοχή όπου εντοπίστηκε, είναι πάντοτε χρήσιμα για τη βάση δεδομένων. Ως εκ τούτου, μπορείτε να επικοινωνήσετε καλώντας στο: 22807835/22807859 (Λευκωσία), στο 99489645 (Λάρνακα – Αμμόχωστος), στο 99725707 (Ζύγι), στο 99486130 (Λεμεσό) και στο 99489642 (Πάφο) ή στέλνοντας e-mail στο mmarcou@dfmr.moa.gov.cy και στο evasiliou@dfmr.moa.gov.cy

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια γενική αύξηση της φωλεοποίησης των θαλασσίων χελωνών και ιδιαίτερα της χελώνας Καρέττα. Πρέπει να σημειωθεί όμως ότι η αύξηση αυτή είναι αποτέλεσμα των μέτρων προστασίας τους που λαμβάνονταν πριν από 20 - 25 χρόνια και ότι αυτά συνεχίζονται να λαμβάνονται. Γι’ αυτό τον λόγο οι θαλάσσιες χελώνες και τα αυγά τους προστατεύονται από τον περί Αλιείας Νόμο από το 1971 και η προστασία του βιότοπού τους στην περιοχή Λάρας-Τοξεύτρας εξασφαλίζεται με τα διαχειριστικά μέτρα που παρουσιάζονται στους Κανονισμούς του ιδίου Νόμου.

Οδηγίες προς το ευρύ κοινό:

Το κοινό μπορεί να επισκέπτεται την προστατευόμενη περιοχή Λάρας – Τοξεύτρας αλλά θα πρέπει να τηρεί την ισχύουσα νομοθεσία και τους κανονισμούς, για την προστασία των θαλασσίων χελωνών. 

Εντός της Προστατευόμενης Περιοχής Λάρας - Τοξεύτρας απαγορεύεται: 

  1. Η τοποθέτηση ομπρελών, κρεβατιών, αντίσκηνων, τροχόσπιτων κ.λπ.
  2. Η παραμονή πάνω στην παραλία και την παραλιακή περιοχή κατά τη νύχτα, αρχίζοντας μια ώρα πριν από τη δύση του ήλιου
  3. Η οδήγηση οποιουδήποτε οχήματος πάνω στις παραλίες
  4. Η χρήση ή αγκυροβόληση σκάφους στην περιοχή
  5. Το ψάρεμα με οποιονδήποτε τρόπο (δίκτυα, ψαροτούφεκο κ.λπ. εκτός από το καλάμι)
  6. Το μάζεμα καβουριών από την παραλία - είναι προστατευόμενο είδος σε όλη την Κύπρο
  7. Το πέταμα των σκουπιδιών
  8. Το άναμμα φωτιάς (κάρβουνα, κ.λπ.) πάνω στην παραλία ή σε οποιοδήποτε άλλο σημείο στην περιοχή

Παρακαλούνται όσοι επισκέπτονται την περιοχή της Λάρας – Τοξεύτρας αλλά και τις υπόλοιπες παραλίες στις οποίες υπάρχει φωλεοποίηση των θαλασσίων χελωνών να: 

  • Ακολουθούν τα υπάρχοντα μονοπάτια και σκαλιά για να μην καταστρέφουν τη βλάστηση στους αμμόλοφους.
  • Αν σκάψουν στην άμμο να ισοπεδώσουν ό,τι έχουν κάνει προτού φύγουν - μπορεί να δημιουργήσουν άθελα τους παγίδες για τα χελωνάκια.
  • Να μην αφήνουν τα σκουπίδια τους στην παραλία και στη γύρω περιοχή - παρακαλούνται όπως τα παίρνουν μαζί τους.
Νομοθετικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες χελώνες:

Οι θαλάσσιες χελώνες και τα αυγά τους στην Κύπρο προστατεύονται, από το 1971 από τον περί Αλιείας Νόμο (ΚΕΦ. 135) και Κανονισμούς 1990 (Reg. No. 273/90). Η προστασία του βιότοπου τους, στη περιοχή Λάρας/Τοξεύτρας εξασφαλίστηκε τo 1989, με διαχειριστικά μέτρα σε Κανονισμούς τoυ ιδίου Νόμου.

Επιπρόσθετα, περιλαμβάνονται στο Παράρτημα II του Πρωτόκολλου το οποίο αφορά Ειδικά Προστατευόμενες Περιοχές και τη Βιολογική Ποικιλομορφία της Μεσογείου της Σύμβασης της Βαρκελώνης, το οποίο η Κύπρος επικύρωσε με τον Νόμο No. 20(III)/2001. Επιπρόσθετα, προστατεύονται και μέσω της Ευρωπαϊκής Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ). Μάλιστα, οι θαλάσσιες χελώνες θεωρούνται είδη προτεραιότητας και για τη διατήρησή τους απαιτείται ο χαρακτηρισμός Ειδικών Ζωνών Διατήρησης. Η εν λόγω Οδηγία έχει μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία το 2003, με τον Νόμο για την Προστασία και Διαχείριση της Φύσης και της Άγριας Ζωής No. 153(I)/2003. Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της εν λόγω νομοθεσίας έχει συσταθεί το Δίκτυο «Natura 2000» στην Κύπρο. 

Πέραν από την πιο πάνω εθνική, περιφερειακή και κοινοτική νομοθεσία, υπάρχει και μια σειρά από άλλες διατάξεις της νομοθεσίας για την αλιεία που σχετίζονται έμμεσα με την προστασία των ειδών αυτών, όπως οι απαγορεύσεις για τη χρήση εκρηκτικών, τα μέτρα διαχείρισης των αλιευτικών πόρων, ιδιαίτερα των περιορισμών στην αλιευτική προσπάθεια, των εποχιακών περιορισμών στα δίχτυα με ρύθμιση σε βάθος νερού μεγαλύτερα των 5 μέτρων, κλειστές περιόδους για την αλιεία με τράτες κ.λπ. 

Πίσω στην αρχή της σελίδας