Στόχος για ανάπτυξη θαλάσσιας συνείδησης

  19/06/2017 15:30
Στόχος για ανάπτυξη θαλάσσιας συνείδησης

Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού σε επίπεδο τυπικής, μη-τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης, προσεγγίζει το φαινόμενο της ανόδου της στάθμης της θάλασσας ολιστικά και στη βάση της συστημικής σχέσης που έχει η συγκεκριμένη διάσταση, με το σύνολο των ζητημάτων της αειφόρου ανάπτυξης, δίνοντας έμφαση στη θαλάσσια εκπαίδευση με στόχο την ανάπτυξη της θαλάσσιας συνείδησης.
 
Αυτό τονίζει, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Παιδείας Κώστας Καδής σε απαντητική επιστολή στο βουλευτή του ΔΗΣΥ Νίκο Τορναρίτη, ο οποίος ζήτησε να πληροφορηθεί για τα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με το φαινόμενο της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
 
Στην απαντητική του επιστολή ο κ. Καδής επισημαίνει ειδικότερα τα πιο κάτω:
 
  •  Στο πλαίσιο του νέου Αναλυτικού Προγράμματος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη, το ζήτημα της ανόδου της στάθμης της θάλασσας εξετάζεται μέσα από τη θεματική ενότητα των κλιματικών αλλαγών και σε συνάρτηση με το σύνολο των κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών επιπτώσεων που αυτή συνεπάγεται, όπως η διάσπαση της κοινωνικής συνοχής, η φτώχια, οι μετακινήσεις πληθυσμών, η ανεργία, η πολιτική αστάθεια, η οικονομική κρίση.
  •  Παράλληλα, η συγκεκριμένη διάσταση προσεγγίζεται μέσα από διάφορες θεματικές ενότητες στο πλαίσιο των μαθημάτων, όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, κατά τη συνεξέταση θεμάτων παγκόσμιου, περιφερειακού και εθνικού ενδιαφέροντος.  Μέσα από αυτά εξετάζονται διάφορες πτυχές της θάλασσας, όπως η θαλάσσια βιοποικιλότητα, η μόλυνση και ρύπανση των θαλασσών, το λιώσιμο των πάγων κ.λπ.
  • Σημειώνεται ότι τα σχετικά με τη θάλασσα θέματα εξετάζονται στο πλαίσιο διαφόρων περιβαλλοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, κυρίως στη Μέση Εκπαίδευση, όπου δεν έχει ενσωματωθεί ακόμη το Αναλυτικό Πρόγραμμα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη.  Τέτοια προγράμματα αποτελούν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Οικολογικά Σχολεία”, το πρόγραμμα SEMEP (South Eastern Mediterranean Europe) κ.λπ., όπου τα θέματα της θάλασσας εξετάζονται διαθεματικά στη βάση διερευνητικών διαδικασιών.
  • Παράλληλα με την τυπική εκπαίδευση, στο πλαίσιο της μη-τυπικής εκπαίδευσης το θέμα θάλασσα, εξετάζεται στο πλαίσιο ειδικά σχεδιασμένων περιβαλλοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, μέσα από το Κρατικό Δίκτυο Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) και ειδικότερα μέσα από τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Κοινότητας Ακρωτηρίου και του Κάβο Γκρέκο. Ως προς το περιεχόμενο των συγκεκριμένων περιβαλλοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων σημειώνεται, ότι στην παρούσα φάση διερευνώνται ζητήματα σε σχέση με τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, τις απειλές και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει το θαλάσσιο περιβάλλον, την προστασία και διατήρηση των ακτών.  Τα προγράμματα καλύπτουν το σύνολο των εκπαιδευτικών βαθμίδων και στο πλαίσιο αυτών κατά τρόπο ολιστικό, διαθεματικό και συστημικό εγείρονται ευρύτερα ζητήματα σχετικά με την θάλασσα, μεταξύ των οποίων και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, όπως επίσης και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η Μεσόγειος Θάλασσα από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
  • Είναι σημαντικό βέβαια να αναγνωρισθεί ότι παρά το γεγονός ότι η Κύπρος είναι μια νησιωτική χώρα, εν τούτοις τα θέματα της θαλάσσιας εκπαίδευσης δεν έχουν προωθηθεί επαρκώς και στο βαθμό που έχουν εφαρμοσθεί τα άλλα ζητήματα του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης στην εκπαιδευτική διαδικασία.  Για το σκοπό αυτό και σε μια προσπάθεια ανάδειξης των θεμάτων της θαλάσσιας εκπαίδευσης, αλλά και ουσιαστικής και αποτελεσματικής ενασχόλησης των μαθητών/τριών με τα θέματα αυτά, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, μέσω της Ομάδας Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη, που αποτελεί και τον φορέα συντονισμού του ΥΠΠ για την χάραξη, υλοποίηση και επικαιροποίηση της πολιτικής στα σχετικά θέματα, με τη συνεργασία του Τμήματος Αλιείας, αλλά και άλλων ενδιαφερομένων μερών όπως το Ωκεανογραφικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κύπρου, το Πτηνολογικό Σύνδεσμο, το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Πανεπιστημίου Κύπρου, το Σύνδεσμο Ναυαγοσωστών κ.λπ. σχεδιάζει ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη θαλάσσια εκπαίδευση, το οποίο θα εφαρμοσθεί τη νέα χρονιά. Το πρόγραμμα θα απευθύνεται στους/στις μαθητές/τριες του συνόλου των εκπαιδευτικών βαθμίδων και θα καλύπτει διάφορα ζητήματα που αφορούν τη θάλασσα, όπως οι ακτές, η αλιεία, η ναυτιλία, οι κλιματικές αλλαγές και οι επιδράσεις τους στο θαλάσσιο περιβάλλον, η διαχείριση και προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των θαλάσσιων οργανισμών, οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και τα προστατευόμενα θαλάσσια είδη.  Τα ζητήματα αυτά θα αναπτυχθούν με τη μορφή περιβαλλοντικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, θα είναι διαβαθμισμένα με βάση το ηλικιακό επίπεδο των μαθητών/τριών κάθε εκπαιδευτικής βαθμίδας, θα εφαρμόζονται στο πεδίο μέσα από ποικιλία εμπειρικών και βιωματικών δραστηριοτήτων και θα προσφέρονται από τα Κέντρα του Κρατικού Δικτύου ΚΠΕ, όπως επίσης και σε άλλα πεδία θαλάσσιου ενδιαφέροντος.  Δεδομένου ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων αυτών προϋποθέτει την εκπαίδευση και κατάρτιση τόσο των εκπαιδευτικών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων όσο και των εκπαιδευτών που σχεδιάζουν και υλοποιούν τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Κρατικό Δίκτυο ΚΠΕ, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο με τη συνεργασία του συνόλου των πιο πάνω φορέων διεξήγαγε στις 10 Ιουνίου 2017, σεμινάριο επαγγελματικής ανάπτυξης για τη θάλασσα, το οποίο πέρα από τον βιωματικό και εμπειρικό του χαρακτήρα ως προς την εξέταση διαφόρων ζητημάτων της θάλασσας, επικεντρώθηκε στη γνωριμία του εκπαιδευτικού κόσμου με τους φορείς που ασχολούνται με τη θάλασσα.
  • Αναφορικά με την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση ευρύτερα της κοινωνίας των πολιτών, το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού στηρίζει πρωτοβουλίες και εκστρατείες οι οποίες αφορούν την προστασία των ακτών και των θαλασσών, όπως επίσης συμμετέχει σε ημερίδες, εργαστήρια και συνέδρια, παρέχοντας διαλέξεις, στα σχετικά θέματα, προς το ευρύ κοινό.
 
 
Συνεχίζοντας και αναφερόμενος στην ενσωμάτωση του συγκεκριμένου ζητήματος στις ισχύουσες πολιτικές για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη, ο κ. Καδής αναφέρει ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, μέσω του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου συντονίζει την Υπό-Επιτροπή για την “Ανάπτυξη Εθνικής Θαλάσσιας Συνείδησης”, η οποία αποτελεί άξονα της Εθνικής Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Στρατηγικής.  Το κείμενο, προσθέτει, έχει ήδη υποβληθεί στο Υπουργείο Συγκοινωνιών και Δημόσιων Μεταφορών που είναι το αρμόδιο Υπουργείο για την υποβολή της Εθνικής Στρατηγικής.  Στον συγκεκριμένο άξονα “Ανάπτυξη Εθνικής Θαλάσσιας Συνείδησης”, στην οποία συμμετέχει το σύνολο των σχετικών με τη θάλασσα, φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αναφέρει, επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και συνεκτικού κειμένου δράσεων για τη θαλάσσια εκπαίδευση και συνείδηση στη βάση των πιο κάτω κεντρικών δράσεων, οι υποδράσεις των οποίων περιλαμβάνουν την εξέταση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και των κινδύνων που απειλούν τη Μεσόγειο:
 
  • Ενημέρωση και πληροφόρηση του κοινού σε θέματα προστασίας και διατήρησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
  • Ενδυνάμωση των ζητημάτων που άπτονται του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο εκπαιδευτικό μας σύστημα και ανάπτυξη της θαλάσσιας συνείδησης σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες.
  • Ενίσχυση των ικανοτήτων των εκπαιδευτικών να προσεγγίσουν τα θέματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην εκπαιδευτική διαδικασία.
  • Εκπαίδευση και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού σε θέματα ανάπτυξης θαλάσσιας συνείδησης.
  • Ενσωμάτωση και ενίσχυση των θεμάτων της θαλάσσιας εκπαίδευσης στην ανώτερη εκπαίδευση.
  • Αξιοποίηση της μη-τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης στα θέματα του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
  • Αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων προς την κατεύθυνση και ενίσχυση της εκπαίδευσης σε θέματα θαλάσσιου περιβάλλοντος.
 
Σημειώνει επίσης ότι στο πλαίσιο της εφαρμογής των “Στόχων της Αειφόρου Ανάπτυξης” των Ηνωμένων Εθνών, μέχρι το 2030, η Κύπρος τον Ιούλιο του 2017, θα παρουσιάσει την έκθεση προόδου της στα Ηνωμένα Έθνη, επιλέγοντας, ως ένα από τους θεματικούς στόχους της αειφόρου ανάπτυξης που θα παρουσιάσει, την “θάλασσα και τις ακτές”.  Στο πλαίσιο του στόχου αυτού και σε συνδυασμό με την επιλογή του στόχου της “εκπαίδευσης”, προσθέτει, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Γραφείο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, βρίσκεται σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών για να ενσωματώσει την πτυχή της θαλάσσιας εκπαίδευσης και των θεμάτων που αφορούν τη θάλασσα, στο κείμενο της συγκεκριμένης έκθεσης.

Ως προς το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση με επίκεντρο την Αειφόρο Ανάπτυξη, το οποίο συνιστά και την επίσημη πολιτική της Κύπρου για την προώθηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην τυπική, μη-τυπική και άτυπη εκπαίδευση (Αρ. Αποφ. 67/145), ο κ. Καδής τονίζει ότι το θέμα της θαλάσσιας εκπαίδευσης με όλα τα συνεπαγόμενα ζητήματα, πτυχές και διαστάσεις της διαχέεται, παράλληλα με τους υπόλοιπους στόχους της Αειφόρου Ανάπτυξης, σε όλες τις κεντρικές δράσεις που το δομούν και ενσωματώνεται οριζόντια σε όλες τις παρεμφερείς εθνικές πολιτικές.

Τέλος, σε επίπεδο περιφερειακών πολιτικών και με πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, υπενθυμίζει, η Κύπρος φιλοξένησε τη Μεσογειακή Υπουργική Σύνοδο (Δεκέμβριο 2016) για την “Υιοθέτηση του Μεσογειακού Στρατηγικού Σχεδίου Δράσης για την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη”.  Στο πλαίσιο της Μεσογειακής Στρατηγικής για την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη, συνεχίζει, μια βασική δράση που συμπεριελήφθη είναι “η προστασία των θαλασσών και των ακτών”, με έμφαση τη δράση για την προστασία της Μεσογείου Θάλασσας, τη διατήρηση του θαλάσσιου πλούτου, τη λήψη μέτρων για την προστασία των παραθαλάσσιων και νησιωτικών περιοχών από τους κινδύνους που διατρέχουν, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας.  Το συγκεκριμένο Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης το οποίο υιοθετήθηκε στην Κύπρο και το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, καταλήγει, ηγείται αυτής της πρωτοβουλίας και προεδρεύει της Μεσογειακής Επιτροπής για την υλοποίησή του, αποτελεί τη συνέργεια των χωρών της Μεσόγειου για ανάληψη κοινής δράσης για την προώθηση των στόχων της αειφόρου ανάπτυξης, στο σύνολο των χωρών που βρέχονται από τη Μεσόγειο θάλασσα.
Πίσω στην αρχή της σελίδας